Buradaki tüm dilleri görüyor musunuz? Global Voices yazılarının daha fazla insana ulaşması için çevirilerini yapıyoruz.

İran'da 2012 Yılının Unutulmayan İnternet Anları

Her zaman ki gibi, İranlı internet kullanıcıları 2012 yılında da bir çok zorlukla mücadele ettiler. İnternet üzerindeki baskının artışını ve resmi internet polisinin kurulmasıyla, bu baskının kurumsallaştığını gördüler. Buna karşılık olarak, şeriat rejimine yıl boyunca, sokak protestolarını kameraya kaydetmek, devlet kurumlarının başarısızlıklarını ifşa etmek, siyasi tutuklular ve çevre sorunları için kampanyalar düzenlemek gibi eylemlerle karşı koydular.

Aşağıda İran'ın 2012 yılında siber alemindeki en önemli anlarını görebilirisiniz. Rejim yıl boyunca bloggerların ve internet kullanıcılarının üzerindeki acımasız ve baskıcı tutumunu devam ettirdi.  Yıl, bloggerların baskı altına alınması ile başladı ve içlerinden birinin öldürülmesi ile sona erdi.

Kelepçeli Bloggerlar 

Sattar Beheshti, a blogger who was tortured to death

İran'da bir çok cesur siber aktivist varö fakat içlerinden birinin ismi diğerlerinden daha fazla öne çıktı ve 2012'ye damgasını vurdu: Sattar Beheshti, Tahran'ın güneybatısında ki Robot-Karim köyünden 35 yaşında bir bloggerdı, ekim ayında devleti eleştirdiği için tutuklandı ve Evin Cezaevi'nde işkence ile öldürüldü.

Beheshti'nin şok eden ölüm haberinden sonra, İranlı internet kullanıcıları nette büyük bir fırtına kopardılar ve Tahran'da ki resmi yetkillilerin söylediğine göre İran'ın internet polis şefi, işkenceyle ölümün sorumlusu olarak görevden alındı.

Ocak ayında, 50 yaşında ki İranlı blogger Mohammed Reza Pour Shajari'nin (Seyamek Meher olarakta biliniyor), “İslam'ın peygamberini aşağılamak” ve “Allah'a düşmanlık” ya da “Allah'a karşı savaşı kışkırtmak” gibi suçlamalara maruz kaldığını ve bu suçlamaların İran'da idam ile cezalandırıldığını öğrendik. 21 Aralık 2011 tarihindeki dava sadece 15 dakika sürdü.

Sınır Tanımayan Gazetecilere göre, 18 internet kullanıcısı hala tutuklu halde ve hiçbir sanal eylem güvenli gözükmüyor, zira internet polisi bir çok sefer “gururlu” bir şekilde çeşitli Facebook kullanıcılarını tutukladığını duyurmuştu. Hatta Başkan Mahmud Ahmedinejad yanlısı bir blogger bile tutuklanarak hapse kondu, ayrıca diğer bir çok kişi devlet içindeki büyüyen muhalefet yüzünden sansürlendi.

Büyük Gece

Bloggerlar, milyonlarca İranlı gibi, Asgar Ferhadi'nin “Bir Ayrılık” filminin aldığı Oscar'ı kutladılar. İnternet kullacıları da kutlamalarda yer aldı, ve bazı hayranlar farklı “Bir Ayrılık” posterleri tasarladılar. Ayrıca rejimin kanalı Fars News'i Ferhadi'nin Oscar konuşmasını şu şekilde süslediği ve değiştirdiği için eleştirdiler: “İran halkı İran'ın nükleer programına düşmanlık gösteren batının dışında ki tüm kültürlere saygı duymaktadır.”

İsrail-İran Sanal Aşk İlişkisi

İran ve İsrail hükümetleri birbirlerini askeri göçleri ile tehdit ederken, İsrailliler ve İranlılar gergin zamanlarda birbirleriyle aşk mesajları paylaştılar. İsrailli bir Facebook şirketi  “Asla ülkenizi bombalamayacağız. Sizi seviyoruz.” şeklinde bir mektubu iranlılara gönderdi, ve cevaben iranlı bir Facebook grubundan, “Biz sizin dostunuz.” yazan bir mektup aldılar.

 

Tahran'da Grev

2012'de grev ve gösteriler azınlıkta olsa da, siber aktivistler bilgileri aktarmak için oradaydılar. Ekim başlarında Tahran Pazar'ında ki esnaflar uluslararası kısıtlamalar yüzünden kötüleşen İran ekonomisini protesto ettiler. Protestocular Tahran'da ki İstanbul Meydanı'nda polisle çatışarak “Suriye İle Beraber Sen de Yıkıl!” sloganları attılar. Bu sloganın sebebi İran hükümetinin kendi ülkesinin paraya ihtiyacı varken el altından Suriye rejimine finansal destek vermesiydi.

http://www.youtube.com/watch?v=A8m KduE_K0I&feature=player_embedded

Siyasi Tutuklulara Destek

Bloggerlar, açlık grevi yaparken tutuklanan insan hakları aktivisti Nasrin Sotoudeh‘i de içeren bir çok siyasi tutukluiçin kampanyalar düzenleyip onlara destek verdiler. 49 günlük açlık grevinin sonucunda, devlet Sotoudeh'in 13 yaşında ki kızına uygulanan seyahat yasaşını kaldırdı.

 

İnterneti Kontrol Etmek

İslam Devleti İran'ın internet dünyası üzerindeki haçlı seferini sürdürüyor. On Sunday, 23 Eylül 2012, pazar günü rejim Google ve Gmail'i kısa süreliğine sansürleyerek birçok kişiyi şaşırttı. Rejim bunun gerekçesinin ise Youtube üzerindeki bir İslam karşıtı film olduğunu belirtti.

Birçokları bunun interneti kontrol etmek ve İranlı yetkililerin 2012 başlarında sözünü verdiği “temiz” internet için atılmış bir adım olduğuna kanaat getirdi.

Sadece İran temelli bir internet yetkililere herhangi bir sivil ayaklanma sırasında internet erişimini kolalıkla engelleme gücü verecektir.

Siyaset Dışı

İranlı internet kullanıcıları sadece siyasi konulara değil, bir çok çevresel ve insani soruna da değindiler:

Bir Gölü Kurtarmak –  21 Mayıs 2012'de, bir kez daha Urmiye ve İran'ın Azerbaycan bölgesinde ki bir çok şehrindeki diğer insanlar, devleti dünyanın en büyük tuz göllerinden Urmiye Gölü'nün kurumasını engellemesi için göreve çağırdılar.

Kan Bağışları - 11 Ağustosta İran'ın Doğu Azerbaycan bölgesi iki büyük depremle sallandı ve 250 kişi öldü, yaklaşık 1800 kişi yaralandı. Geride büyük bir yıkım ve acı bırakan, depremlerin büyüklüğü 6.4 ve 6.3 olarak ölçüldü. İranlılar hayatını kaybedenleri anmak ve yardım etmek için internete koştular.

Sağlık Sigortası için Boş Cepler – Arseh Sevom İran'daki milyonlarca hasta üzerinde eşi benzeri görülmemiş yaptırımlar uygulandığını bildirdi. “Tek bir gün dahi yok ki İran'da ilaç kıtlığı yaşanmasın ve bu kıtlık İranlıları, özellikle sürekli ilaç kullanması gereken İranlı hastaları etkkilemesin” diye belirtti insan hakları örgütlerine.

2013 yılına girerken İranlılar için gelecek başkanlık seçimleri ve yaptırımlar yüzünden artan ümitsizlikle ile zorlu bir yıl onları bekliyor olacak. Siber aktivistler yaptıkları yorumlar, paylaştıkları haberlerle, politik doğruları ve yanlışları bildirmede kritik bir rol üstlendiler bu yıl.

Sohbet başlatın

Yazarlar, lütfen giriş »

Kılavuz

  • Tüm yorumlar onaydan geçirilir. Yorumunuzu birden fazla göndermeyin, yoksa reklam olarak işaretlenebilir.
  • Lütfen diğerlerine saygı gösterin. Nefret, küfür ve kişisel saldırı içeren yorumlar onaylanmayacaktır.